prismamodel

Het PRISMAMODEL is een driedimensionaal model, dat uit 10 kanten bestaat: 

topcoach_deventerKant 1 is de topcoach, het vermogen in de mens om de situatie en zichzelf te overzien in een kalme en onderzoekende gemoedstoestand; en om zichzelf aan te sturen en op te vangen. Dit geldt zowel het gedrag, maar ook intern: bijvoorbeeld niet ingaan op allerlei impulsen of juist de emoties een keer de ruimte geven om te stromen. Je kunt  leren om deze stem duidelijk en positief te laten klinken, zodat allerlei negatieve stemmetjes in je hoofd overstemd worden. Gedragsverandering vraagt om een bewuste en systematische aanpak. In feite is het topsport en voor topsport is een topcoach nodig. De topcoach speelt bij alle aspecten in het traject een belangrijke rol, zo niet de hoofdrol.

Kant 2 is je zelfbeeld en je innerlijke Zelf, je innerlijke kompas. Het is van belang jezelf goed te leren kennen en je eigen identiteit te versterken op een positieve manier. Dat maakt je weerbaar tegen stress en problemen en je komt er achter welke richting, welke koers bij jou past.

 

Kant 3, 4 en 5 zijn belangrijke kanten van je persoonlijkheid: je psychische kant, je fysieke kant en je gedragskant.

Kant 3: bij de psychische kant staat ‘zin in je leven’. We verwijzen hierbij naar twee betekenissen van het woordje ‘zin’: Ten eerste naar de diepere zin en de zinvolheid van je leven en ten tweede naar ‘er zin in hebben’, ervoor gaan en genieten van (iets in) je leven.

Kant 4: bij de fysieke kant staat ‘goed in je vel’. Dit slaat zowel op een fitte conditie als op het je  prettig voelen in je lichaam. Bij fitte conditie denken we niet alleen aan spieren en longfunctie, maar ook aan de conditie van het brein. Het onderhouden van de conditie van je brein vraagt naast voldoende beweging en goede voeding ook om mentale training.

Kant 5: bij gedrag staat ‘competent en weerbaar’. Dit geeft aan dat je ernaar streeft om  over voldoende inzicht, vaardigheden en hulpbronnen (= competenties) te beschikken om je gedrag daadwerkelijk aan te pakken en te veranderen. Ben je bijvoorbeeld in staat om assertief een sigaret te weigeren of … om planmatig en effectief met je studie aan de gang te gaan ook al lokken de games? En zo niet, aan welke competenties moet je werken om voldoende te kunnen vertrouwen op je vermogen om daadwerkelijk te slagen? Dit werken aan je competenties geeft niet alleen een gevoel van zelfvertrouwen, maar ook van weerbaarheid. Immers, als er iets niet lukt, weet jij wat je kunt doen of leren om het wel te laten lukken. Dit gevoel van ‘leer- en oplossingspower’ speelt een centrale rol bij gedragsverandering!

Kant 6 – 10 vormen de afstemming tussen je persoonlijkheid en je omgeving. Samen vormen ze het woord KOERS:

Kant 6: K: Kiezen: kleine en grote keuzen maken. Dit vormt een belangrijk onderdeel van je identiteit en maakt deel uit van in hoeverre je het gevoel hebt dat jouw leven bij jou past

Kant 7: O: Omstandigheden maken deel uit van onszelf en zijn vaak onderschat in de psychologie: een sterk en verantwoordelijk iemand kan helemaal burnout raken als zij maar lang genoeg doorgaat in een niet gezonde situatie met teveel druk, een negatieve sfeer, te weinig mogelijkheid om invloed uit te oefenen, etc. Ook op school geldt bijvoorbeeld dat sommige kinderen niet goed kunnen leren in een omgeving met teveel rumoer en afleiding. We kijken daarom altijd goed naar factoren in de omstandigheden.

Kant 8: E: Energiebalans: waar krijg je vooral positieve energie van en waar juist negatieve? Hoe ga je om met je energie? is er voldoende afwisseling tussen in- en ontspanning?

Kant 9: R: Relaties: heb je voldoende ondersteunende relaties? Mensen die je opbouwende feedback geven waar je wat mee kan? En in hoeverre ben je zelf in staat om goed te communiceren? Assertief aan te geven als je grenzen zijn bereikt of als iemand daar over heen gaat? Aangeven wat je behoeften zijn en welke steun goed werkt bij jou? Hoe ga je om met je kinderen, vrienden, partners, ouders? Waar liggen de knelpunten?

Kant 10: S: Sociocultureel klimaat: dit zijn de waarden en normen die bij jou passen en waar je voor gaat. In hoeverre worden die ook gedragen in je omgeving, op je werk, in je vriendenkring? Sta je wel eens stil bij je waarden? Wat drijft jou echt en in hoeverre kunnen je waarden wel eens een her-waardering gebruiken?

In het boek wordt dieper ingegaan op elke kant, op de valkuilen en de mogelijkheden om aan te werken.

 

www.4FR-topcoach.nl